Kapalı Maraş, Gazimağusa’nın güneyinde, denize sıfır konumda yer alıyor. 1974’teki Kıbrıs Barış Harekâtı’ndan bu yana askeri yasak bölge ilan edilmişti. O günden beri sivil girişe kapalıydı.

Kamera: Yiğithan Balcı

Kapalı Maraş, 8 Ekim 2020 tarihinde ilk kez, uzun süredir kapalı olan sahil bölgesiyle birlikte halkın kontrollü ziyaretine açıldı. Bu karar, hem adada hem uluslararası alanda geniş yankı uyandırdı.Bugünkü koşullar dikkate alındığında, Kıbrıs meselesi yalnızca iki halk arasında yaşanan etnik bir anlaşmazlık ya da sadece Türkiye ile Yunanistan arasında bir gerilim olarak değerlendirilemez. Soğuk Savaş’ın sona ermesinden sonra, dünya genelinde birçok güç odağı, stratejik bölgelerde etkisini artırma çabasına girmiştir. Bu çerçevede Doğu Akdeniz, büyük güçlerin çıkarlarının çatıştığı önemli bir rekabet alanına dönüşmüştür.

Kamera: Yiğithan Balcı

Gezerken, bir zamanların Akdeniz’in en lüks tatil beldelerinden birinin nasıl 50 yıl boyunca terk edilmiş gibi kaldığını gözlerimle gördüm. Oteller, mağazalar, evler, bankalar… Hepsi bir anda terk edilmiş gibi. Doğa zamanla binaları yutmaya başlamış. Ama sokaklar hâlâ sanki birazdan biri çıkıp yürüyüşe devam edecekmiş gibi…

Neden kapatılmıştı?

1974’teki Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası Maraş, Türk Silahlı Kuvvetleri kontrolüne geçti ve BM kararları gereği yerleşime kapalı kaldı. Amaç, çözüm süreci olursa bu bölgenin yeniden açılmasının müzakere konusu olmasıydı. Yani aslında yıllardır siyasi bir mesele olarak bekletiliyordu.

Kamera: Yiğithan Balcı

Yıllardır sadece tel örgüler ardından gördüğümüz, harabeye dönmüş binalarıyla adeta bir hayalet kenti andıran Kapalı Maraş, 2020 yılında sınırlı şekilde halkın ziyaretine açıldı. Ben de bu tarihi değişimin ardından 2021 yılında bölgeyi gezme fırsatı buldum ve bu ilginç deneyimi tarih gazeteme taşımak istedim.

Karar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yönetimi tarafından alındı. Türkiye Cumhuriyeti de bu sürece destek verdi. Açılış sonrası bölgeye çok sayıda yerli ve yabancı ziyaretçi geldi. Ben de bu tarihi ana tanıklık edenlerden biri oldum.

Haber: Yiğithan Balcı